Lo sớm nước ngọt cho mùa khô

Lúc trở ra đường liên xã, chúng tôi thấy có một xe máy cày khác đang trên đường chở nước cho khách. Hỏi ra, chủ xe tên Phong (ngụ tại ấp 2, Thạnh Trị) là người cũng có thâm niên với nghề mua nước ngọt đem về đổi cho người có nhu cầu. Chúng tôi đến Thạnh Phước, mặt trời đã gần khuất nhưng anh Thái (ngụ tại ấp 5, Thạnh Phước) vẫn miệt mài lái chiếc xe máy cày chở nước cho một hộ dân ở khu nuôi tôm gần cầu 30 Tháng Tư.

Lo sớm nước ngọt cho mùa khô

Vào mùa nắng, người dân sống ở các xã ven biển huyện Bình Đại gồm: Đại Hòa Lộc, Thạnh Trị, Thạnh Phước, Thới Thuận, Bình Thắng, Thừa Đức và Thị trấn thiếu nước ngọt sinh hoạt trầm trọng. Hàng ngày, những nơi này có hàng chục xe máy cày chở bồn chứa nước ngọt (thể tích khoảng từ 2m3 đến 3m3) để đổi cho các hộ dân với giá từ 80.000 đồng đến 150.000 đồng (tùy theo vị trí gần, xa).

Xe đổi nước ngọt đắt như “tôm tươi”

Chúng tôi đến nhà ông Tám (ấp 2, xã Thạnh Trị) vào trưa ngày Rằm tháng Giêng. Ông cho biết: “Tôi kêu đổi nước đã hai ngày rồi mà chưa thấy xe tới, gấp đi công chuyện nên hơi… sốt ruột”. Một lúc sau, vừa nghe tiếng động cơ nổ ở gần, ông Tám lật đật chạy ra đón. Chiếc máy cày cũ kỹ hiệu YANMAR 2000 kéo theo rơ-moc chở bồn nước lù lù tiến vào sân. Chủ xe (anh Ba Tới) nhảy xuống đất, bằng động tác rất thành thạo, anh Tới kéo ống, xả nước vào hồ. Anh tâm sự: “Trước đây, gia đình tôi chuyên sống bằng nghề nông. Đất của tôi nhằm chỗ lấy nước ngọt được, tôi khoan cây nước và làm nghề này”. Anh Tới cư ngụ tại xã Đại Hòa Lộc, đã có hơn 15 năm với nghề đổi nước. Khách hàng của anh gồm: hộ dân, hộ kinh doanh, cơ quan Nhà nước. Để tiện việc liên lạc, anh Tới sơn số điện thoại của anh ngay trên bồn xe.

Lúc trở ra đường liên xã, chúng tôi thấy có một xe máy cày khác đang trên đường chở nước cho khách. Hỏi ra, chủ xe tên Phong (ngụ tại ấp 2, Thạnh Trị) là người cũng có thâm niên với nghề mua nước ngọt đem về đổi cho người có nhu cầu. Chúng tôi đến Thạnh Phước, mặt trời đã gần khuất nhưng anh Thái (ngụ tại ấp 5, Thạnh Phước) vẫn miệt mài lái chiếc xe máy cày chở nước cho một hộ dân ở khu nuôi tôm gần cầu 30 Tháng Tư. Bơm nước xong, một bé gái khoảng 15 tuổi đưa cho anh tờ giấy 200 ngàn đồng: “Mẹ con gửi trả tiền cho cậu”. Anh Thái gãi đầu: “Có hai chục lẻ không?”. “Dạ không”. Anh Thái thối lại em bé này 100 ngàn đồng rồi nói: “Cho mẹ con thiếu hai chục, lần sau nhắc mẹ bù cho cậu nghen”. Dứt câu, anh lên xe, nổ máy tiếp tục lên đường. Tôi hỏi: “Trời tối rồi mà anh chưa nghỉ sao?”. “Thấy gì, tôi còn phải chở mấy chuyến nữa cho mối ruột. Trễ hẹn, tôi phải nghe điện thoại và bị cằn nhằn hoài”. Mỗi ngày, anh bắt đầu làm việc khoảng ba, bốn giờ sáng cho đến khoảng hơn 20 giờ mới nghỉ ngơi.

Ông Đặng Văn Đua – Chủ tịch UBND xã Thạnh Trị chia sẻ: “Nhu cầu sử dụng nước ngọt của người dân địa phương rất cao. Mùa nắng, mỗi xe nước khoảng 2m3 có giá từ 80 ngàn đồng đến 150 ngàn đồng, những lúc cao điểm thì cao hơn. Chuyện người dân phải chờ đợi nước là thường xảy ra”. Thạnh Trị có 4 ấp với 2.232 hộ dân, hơn 9.100 nhân khẩu. Hệ thống nước máy của nhà máy nước Đan Mạch (trước đây có tên là Trung Thành) đặt tại xã, chỉ mới cung cấp nước cho 527 hộ dân (giá 10.000 đồng/m3), chủ yếu là những hộ ở cặp theo tuyến đường ống dẫn nước đi qua; những hộ còn lại phải xài nước qua nguồn dự trữ bằng hồ xi-măng, bồn nhựa, lu… hoặc lắng lọc. Theo ông Đua, nhà máy nước Ba Lai hiện đã cơ bản hoàn thành giai đoạn II; có nhiều hộ dân đã đăng ký sử dụng nguồn nước ngọt “thô” của nhà máy để sử dụng cho sinh hoạt (sau khi đã xử lý lại) và để nuôi trồng thủy sản, nhưng đến nay nhà máy vẫn chưa hoạt động.

Cuối tháng 2-2012, sẽ có nước ngọt từ nhà máy nước Ba lai cung cấp?

Dự án Cấp nước ngọt từ hồ chứa Ba Lai (Nhà máy nước Ba Lai), do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bến Tre làm chủ đầu tư, cung cấp nước thô phục vụ cho nuôi thủy sản và sinh hoạt của nhân dân tại bốn xã thuộc huyện Bình Đại gồm: Thạnh Trị, Thạnh Phước, Đại Hòa Lộc và Thới Thuận đã hoàn thành giai đoạn I. Ngày 18-2-2011, dự án này được bàn giao cho Trung tâm Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh tiếp nhận, tổ chức quản lý và triển khai thực hiện. Đến nay, giai đoạn II của dự án (kéo các tuyến ống dẫn nước phụ vào các xã) đã cơ bản hoàn thành nhưng vẫn chưa hoạt động.

Có rất nhiều người dân sống ở Thạnh Trị và hai xã lân cận là Đại Hòa Lộc, Thạnh Phước cùng cho rằng: Nhà máy nước Đan Mạch (Trung Thành) thu tiền nước giá quá cao (10.000 đồng/m3) và chỉ phục vụ cho những hộ dân sinh sống gần khu vực có ống dẫn nước đi qua; đồng thời, nguồn nước cung cấp thường bị nhiễm mặn vào mùa khô và không đảm bảo chất lượng. Hiện tại, nhu cầu sử dụng nước ngọt cho sinh hoạt và cho sản xuất của người dân địa phương rất lớn, họ mong muốn nhà máy nước Ba Lai sớm hoạt động. Ông Nguyễn Thành Sa – Phó Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Bình Đại cho biết: Hiện Bình Đại có 6 nhà máy nước đang hoạt động (nhà máy nước Ba Lai chưa hoạt động), nguồn nước máy cung cấp chỉ tương đối về chất lượng và khối lượng. Theo định kỳ, Trung tâm Y tế dự phòng huyện có kiểm tra, nhắc nhở các nhà máy này đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh môi trường. Nhưng đến nay, ngành chức năng vẫn chưa thể theo sát với diễn biến thực tế và thường xuyên kiểm tra về mức độ đảm bảo an toàn vệ sinh, chất lượng nguồn nước đã cung cấp cho nhân dân. Theo thống kê, vào mùa khô, Bình Đại có 10 xã thiếu ngọt sinh hoạt gồm: Định Trung, Phú Long, Bình Thới, Bình Thắng, Thạnh Trị, Thạnh Phước, Đại Hòa Lộc, Thới Thuận, Thừa Đức và Thị trấn; trong đó, mức độ khan hiếm của các xã ven biển cao hơn và Đại Hòa Lộc được xem là “rốn” cung cấp nước ngọt cho các xã vùng ven. Các xe máy cày chở bồn chứa nước ngọt đi đổi cho các hộ dân đã đáp ứng được một phần nhu cầu sử dụng nước ngọt của nhân dân. Người dân ở hai xã Định Trung, Phú Long sử dụng nước từ nhà máy nước Nhà thờ Phú Long; hai xã Bình Thới, Bình Thắng và Thị trấn sử dụng nước từ nhà máy nước thị trấn Bình Đại (giếng khoan); xã Thừa Đức, xã Thới Thuận chủ yếu sử dụng nguồn nước giếng khoan của các hộ dân; các xã Thạnh Trị, Đại Hòa Lộc, Thạnh Phước sử dụng nguồn nước do nhà máy nước Đan Mạch (Trung Thành cũ) cung cấp.

Đến nay, đã có nhiều hộ dân ở các xã Thạnh Trị, Đại Hòa Lộc, Thạnh Phước đăng ký sử dụng nguồn nước thô của nhà máy nước Ba Lai. Theo đó, mỗi hộ dân đăng ký sử dụng phải đóng 836 ngàn đồng để được gắn đồng hồ (mỗi hộ dân được khuyến mãi 6m ống dẫn từ đường dẫn chính vào điểm đặt đồng hồ); giá mua nước 2.850 đồng/m3 (nước thô) và đang chờ được cung cấp nước. Lý giải về việc nhà máy nước Ba Lai chậm hoạt động, ông Phạm Trung Tính – Phó Giám đốc Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Bến Tre cho rằng: “Nhà máy có công suất 700m3/giờ, phục vụ cho nuôi thủy sản và một phần cho sinh hoạt của người dân. Hiện tại, do nhà máy còn đang lắp đặt một số thiết bị liên quan tới việc cấp nước nên chưa hoạt động. Hơn nữa, nhà máy nước Ba Lai có công suất 700m3/giờ, trong khi nhu cầu sử dụng hiện tại của người dân địa phương (theo danh sách đăng ký) chỉ bằng khoảng 10% công suất. Dự kiến đến cuối tháng 2-2012, nhà máy sẽ cung cấp nước theo lịch và thông báo trước ngày, giờ cấp nước cụ thể để người dân có kế hoạch dự trữ”. Đến nay, ngoài đường ống dẫn nước chính được kéo tới cầu Vũng Luông (xã Thới Thuận), nhà máy nước Ba Lai đã thi công các tuyến ống dẫn nước phụ vào các xã để tới hộ dân được khoảng 35km.

Được biết, ngành chức năng và UBND huyện Bình Đại đã có kế hoạch xây dựng hai nhà máy cung cấp nước sinh hoạt, đặt tại hai xã Đại Hòa Lộc và Thạnh Trị, nguồn nước được tải từ nhà máy nước Ba Lai về để phục vụ nhu cầu trong vùng. Nhưng hiện nay, đang bước vào mùa khô, nhiều người dân ở Bình Đại mong muốn nhà máy nước Ba Lai sớm hoạt động, cung cấp nước cho sinh hoạt, sản xuất. Đồng thời, nhiều hộ mong muốn ngành chức năng thường xuyên kiểm tra các nhà máy cung cấp nước và các giếng nước (cây nước) khoan, của các hộ dân làm nghề đổi nước ngọt về các tiêu chuẩn: chất lượng, an toàn, vệ sinh…